İnsanın Fabrika Ayarları: Beden

Sinan Canan’ın üç kitaplık İnsanın Fabrika Ayarları serisinin ilk kitabı hareket ve beslenme çerçevesinde bedenimize odaklanıyor.

Yazarın kitap boyunca savunduğu ana tez evrim sürecinin yüz binlerce yıllık sürelerde gerçekleştiği, bu yüzden bedenimizin günümüz koşullarına değil, atalarımızın doğada yaşadığı ortama uygun tasarlandığı, ve bizim de fabrika ayarlarımız (atalarımızın yaşam biçimi) doğrultusunda yaşamamızın faydalı olacağı şeklinde.

Yer yer gereğinden fazla biyolojik detaya girerek bir ders kitabına dönüşme eğilimi gösterse de kitap kendini okutuyor. Bir yandan bu kadar bilimsel konulara değinmesine rağmen bir yandan da çoğu Türkçe kitap gibi çok kısıtlı bir kaynakça içeriyor. Bu da kitabın bilimsel araştırma sonuçlarından çok yazarın subjektif görüşlerini sunduğunu düşündürüyor.

Kitapta altını çizdiğim kısımlar şöyle:

Hareket

  • Bedensel hareketi ve egzersizi yaratıcı işlerle bağlantılı aktivitelerle birleştirdiğimiz takdirde, bedensel hareket bizim için çok daha doyurucu nitelik kazanacaktır: İş toplantılarını yürüyerek yapabilirsiniz. (Bunu Facebookta yapıyorduk ve çok keyifli oluyordu)
  • High Intensity Intermitten Training (HIIT): 4 ile 6 dakika arasında azami hareket ve güç kullanılarak yapılan yoğun egzersiz etaplarının arasında yaklaşık 4 dakikalık dinlenme yahut hafif yürüyüş gibi kişiyi zorlamayan hafif egzersiz aralıkları veriliyor. Saatlerce sabit hızda koşu yapmaktansa bu tip deparlı egzersizler bedenimize daha çok fayda sağlıyor. (Çünkü atalarımızın hareket etme biçimi ile örtüşüyor)
  • Günlük yürüyüşler, bağ-bahçe işleri orta düzeyli ağırlık kaldırışlar ve esneme çalışmaları tavsiye edilen orta düzey egzersiz konusunda en verimli örneklerdir.
  • Yoga, pilates, planking ve binicilik gibi izometrik kasılma egzersizler bedenimiz için daha iyi

Beslenme

  • Besinleri az, çeşitli ve aralıklı şekilde tüketmemiz gerekiyor. Fabrika ayarlarımız bu şekilde yapılandırılmış.
  • Vegan beslenme yerine ben bir insan fizyolojisi uzmanı olarak, arada bir vegan, arada bir vejataryen, arada da normal beslenme şeklinde periyodik olmayan bir yaşam tarzı geliştirmeyi öneririm. Zira arada bir bedeni şaşırtmak ve alıştığı besinlerden mahrum ederek yeni durumlarla tanıştırmak sağlıklı ve zinde kalmak için iyi bir taktiktir.
  • High Fat Low Carb Diet: İlk hafta içinde aşırı açlık nöbetleri, fazla sinirlilik, baş ağrısı ve çeşitli aşırı duyarlılık tepkileri gibi durumların ortaya çıkması sıklıkla görülebilir. Bunların süresi genellikle on günlük bir dönemi geçmez. Bu dönemde biraz daha tuzlu yemek faydalı olur.
  • Ben ekmek yemeden doymam şeklinde ifade edilen his, ekmekteki karbonhidrat içeriğine karşı olan bağımlılığımızın açık bir ifadesi.
  • İşlenmiş gıdalar ile şeker ve karbonhidratlar, beyinde bol miktarda dopamin salgılanmasına neden olur. Birkaç gün boyunca bu gibi besinleri diyetimizden çıkartabilirsek, dopamin düzeyi hızlı bir şekilde normale döner.
  • Tam olarak acıkmadan yemeyin.
  • Tatlılar besin değil haz nesnesidir, mümkün mertebe uzak durun.
  • Meyvelerin çoğu fazla, hatta aşırı şeker içermektedir.
  • Ev yapımı yoğurt, doğal sirke, kemik suyu, paça çorbası, fermante turşu gibi probiyotik gıdaları sofranızdan eksik etmeyin.
  • Bedenimiz doğal tereyağını, zeytinyağını, hindistan cevizi ve avokado gibi gıdaların yağlarını, havranların iç yağlarını, balık yağlarını ve kuruyemişlerde bulunan yağları kullanıp kendisi için faydaya dönüştürebilmektedir. Margarin, ay çiçeği yağı gibi yağlar bedenimiz tarafından pek iyi karşılanmaz.
  • Normalde haftada bir kez kırmızı et yemek yeterlidir. Balık ve deniz ürünleri ise biraz daha sık tüketilmelidir.

Genel

  • Etrafımızdaki insanlara baktığımızda az düşünüp hemen faaliyete geçenlerin, hemen denemeye başlayanların genellikle daha başarılı olduğunu, daha hızlı mesafe aldıklarını fark ederiz. Çünkü tabiatın da temel usulü deneme-yanılma yöntemidir. Yani mükemmelini yapacağım diye sürekli düşünüp hiç faaliyete geçemeden nice fırsatlar, hatta ömürler kaçıran insanlar çoktur. O yüzden bir yerden başlayıp yapmak başarmanın en önemli şartıdır.
  • Cesaret, korkulara rağmen bir harekette bulunmayı, bir davranış göstermeyi tercih edebilmek anlamına gelir. (Cesaret korkmamak demek değildir)
  • Bedenin zihni, zihnin de bedeni kontrol ettiğini biliyoruz.
  • Bedeninizi arada bir şaşırtmayı unutmayın.
  • İlaçla tedavi edilebilen kronik hiçbir hastalık yoktur. Bir başka deyişle, modern tıpta henüz kronik hiçbir hastalığın tedavisi yoktur. İlaçla tedavi edilebilen hastalıklar zaten grip gibi geçici olan hastalıklardır.
November 25, 2021


Psychology of Money

Psychology of Money contains 20 lessons for investors and how our psychology affects our investment decisions. Chapter 19 has a good summary of each chapter. In the last chapter, the author shares his own investment strategy: “For most investors, dollar-cost averaging into a low-cost index fund will provide the highest odds of long-term success… We invest money from every paycheck into these index funds – a combination of U.S. and international stocks.”

This is very common advice these days, also what I use for my own investments. Here are some other takeaways from the book:

– The generation you were born in and the economic conditions of that period (high inflation or booming economy) shape your worldview about investing.

– Not all success is due to hard work, and not all poverty is due to laziness.

– Even if the odds are low, don’t take risks that can result in losing everything (like playing a game of Russian roulette)

– Good investing isn’t about earning the highest returns, because the highest returns tend to be one-off hits that can’t be repeated. It’s about earning pretty good returns that you can stick with and which can be repeated for the longest period of time. That’s when compounding runs wild.

– Tail events (an outlier) are responsible for the majority of returns.

– It’s not whether you’re right or wrong that’s important, but how much money you make when you’re right and how much money you lose when you’re wrong (taking asymmetric risks).

– The highest form of wealth is the ability to wake up every morning and say “I can do whatever I want today.” Having a strong sense of controlling one’s life is the most dependable predictor of positive feelings of wellbeing. Use money to gain control over your time.

– You might think you want an expensive car, a fancy watch, and a huge house. What you want is respect and admiration from other people, and you think having expensive stuff will bring it. It almost never does – especially from the people you want to respect and admire you.

– If you want to do better as an investor, the single most powerful thing you can do is increase your time horizon.

Overall, enjoyable read, my main criticism would be that the advice is more around high-level strategy and less about specific actionable tactics around investing.

To end this post, here’s a fun story from the book that I’ve read before:

“At a party given by a billionaire on Shelter Island, Kurt Vonnegut informs his pal, Joseph Heller, that their host, a hedge fund manager, had made more money in a single day than Heller had earned from his wildly popular novel Catch-22 over its whole history. Heller responds, “Yes, but I have something he will never have … enough.”

August 8, 2021


Creative Selection

Creative Selection is a book about the product development process and demo culture at Apple. The author shares personal stories about problems he worked on at Apple, such as building Safari browser, supporting HTML editing in email, and developing the iPhone keyboard. It’s an interesting read if you’re curious about Apple’s history or product development process, especially around prototyping and demos. The author summarizes Apple’s product development culture as:

“A small group of passionate, talented, imaginative, ingenious, ever-curious people built a work culture based on applying inspiration and collaboration with diligence, craft, deciseveness, taste and empathy, and through a lengthy progression of demo-feedback sessions, repeatedly tuned and optimize heuristics and algorithms, persisted through doubts and setbacks, selected the most promising bits of progress at every step, all with the goal of creating the best product possible.”

April 25, 2021


<< Older Posts

sarp centel

Sarp is a software developer. He writes about technology, books and software.
social web
linkedin
twitter
instagram
facebook
microblog
#MyTwitterAnniversary https://t.co/VB9T4PNX6m @sarp
books i've read recently
Psychology of Money
Creative Selection
When
Designing Your Work Life
The Almanack of Naval Ravikant
popular posts